Cinsiyetlerin Savaşı

İki insan birbirinden hoşlanabilir ve yine de aynı ilişkiyi istemeyebilir.

Birisi kısa süreli yakınlık arar, diğeri uzun vadeli birliktelik. Birisi daha fazla zaman geçirmek ister, diğeri mesafesini korur. Birisi ilişkiyi ilerletmeye hazırdır, diğeri seçeneklerini açık tutmak ister.

Çatışma burada başlar. İkiniz de aynı karşılaşmanın içindesinizdir ama elde etmek istediğiniz sonuç farklıdır.

“Cinsiyetlerin savaşı” ifadesini bu çıkar ve beklenti çatışmalarını düşünmek için kullanıyorum. Bir cinsiyete nefret beslemek bana göre aptalların işi. Ben insanların ne istediğiyle ne yaptığı arasındaki ilişkiyi anlamakla ilgileniyorum.

Fakat bunu anlamak için önce romantik bir varsayımı bırakmak gerekiyor: Birbirinizden hoşlanmanız, çıkarlarınızın her zaman örtüşeceği anlamına gelmez.

Çekim ile bağlılık aynı şey değil

Bir kadın seni çekici bulabilir ama seninle ilişki istemeyebilir. Sen de bir kadından hoşlanıp onunla uzun vadeli bir hayat düşünmeyebilirsin.

İnsanlar bu ayrımı kendileri için kolayca yapıyor. Karşı taraf yaptığında ise bazen kandırılmış hissediyorlar.

“Benimle görüşüyorsa ciddi düşünüyordur.”

Belki düşünüyordur. Belki yalnızca görüşmek istiyordur. Henüz konuşmadığınız bir beklentiyi gerçekleşmiş anlaşma gibi kabul ediyorsan, kafanda kurduğun ilişkinin içine tek başına girmiş olabilirsin.

Çekim bir başlangıçtır. Bağlılık ise zaman içinde davranışlarla ve açık kararlarla oluşur. Birinin sana ilgi göstermesi, geleceği hakkında söz verdiği anlamına gelmez.

Bu farkı erkenden görmek seni gereksiz hayallerden korur.

Kısa ve uzun vadeli beklentiler nerede çatışır?

Kısa süreli bir yakınlık isteyen biriyle kalıcı ilişki isteyen birinin beklentileri uyuşmayabilir.

Burada kimin daha değerli olduğunu tartışmak yerine, iki tarafın ne istediğine bakmak gerekir. Aynı şeyleri istemiyorsanız çekim tek başına bu farkı kapatmayabilir.

Asıl sorun, birinin kendi isteğini açıkça söylemeyip diğerinin beklentisinden faydalanmasıdır.

İlişki istemediğin hâlde istiyormuş gibi davranırsan dürüst davranmıyorsundur. Aynı şekilde romantik ilgi duymadığın birini, sana sunduğu ilgi ve imkânlar için belirsizlikte tutman da masum değildir.

İnsanların beklentileri değişebilir. Başlangıçta istedikleri şeyi sonradan istemeyebilirler. Ama bunu fark ettiklerinde karşı tarafı oyalamak yerine konuşmaları gerekir.

İlişkide yatırım neden hassas bir konu?

Zaman, emek, para ve duygusal bağlılık ilişkiye yaptığın yatırımların parçalarıdır.

Birine ne kadar çok yatırım yaparsan, karşılık görmediğinde yaşadığın hayal kırıklığı da büyüyebilir. Fakat burada dikkat etmen gereken bir tuzak var: Kendi yaptıklarını karşı tarafın borcu gibi görmeye başlamak.

“Altı aydır yanındayım. Benimle olmak zorunda.”

Değil.

Ama sen de karşılık bulmayan bir ilişkiye altı ay daha devam etmek zorunda değilsin.

İnsan bazen karşısındakinin ilgisini kazanmak için daha fazla verir. Daha çok mesaj, daha pahalı hediye, daha fazla fedakârlık. Sonuç değişmeyince bu kez öfkelenir.

Oysa baştan bakması gereken şey şuydu: Karşı taraf da bana doğru geliyor mu?

Arzunun pazarlığı olmaz derken, karşılık bulmayan ilgiyi emek hesabıyla romantik ilişkiye çeviremeyeceğini de anlatıyorum.

Seçenekler ile verilen sözler farklıdır

Bir insanın başka seçeneklere sahip olması, mutlaka sadakatsiz davranacağı anlamına gelmez. Seçeneğinin az olması da sadakat garantisi değildir.

Bu nedenle ilişkiyi yalnızca “Benden iyisini bulursa gider” korkusuyla yönetmek seni sürekli tetikte tutar.

Karşılaştırmalar başlar. Kim yazmış, kime bakmış, neden geç cevap vermiş? Bir süre sonra yaşadığın ilişkiyi değil, zihnindeki muhtemel ihaneti takip edersin.

Buna karşılık açık tutarsızlıkları görmezden gelmek de çözüm değildir.

İlişkinizin ne olduğunu biliyor musunuz? Başka insanlarla görüşme konusunda aynı sınırları mı kabul ediyorsunuz? Söyledikleriyle yaptıkları örtüşüyor mu?

Sadakati anlamak için yalnızca korkularına veya güzel sözlere bakma. Zaman içindeki davranışa bak.

Kıskançlık bilgi vermez, soru doğurur

Kıskanman, şüphenin doğru olduğunu kanıtlamaz. Ama hissettiğin huzursuzluğu hiç konuşmaman gerektiği anlamına da gelmez.

Somut davranışla yorumunu ayır.

“Son üç buluşmamızı iptal etti” bir gözlemdir. “Kesin başka biri var” ise bundan çıkardığın sonuçtur. İlkini konuşabilirsin. İkincisini kanıtlanmış gerçek gibi ortaya atarsan tartışmayı başka yere taşırsın.

Bilinçli olarak kıskandırmak da ilişkiyi güçlendiren bir ustalık değildir. Kısa süreli tepki alabilirsin ama karşılığında güveni aşındırabilirsin.

Karşındaki insanın seni kaybetmekten korkmasıyla seninle birlikte olmaktan memnun olması aynı şey değildir. İlişkinin bütün düzenini korkuya bağlama.

Her çıkar farkı çözülebilir mi?

Hayır. Bazı konularda uzlaşabilirsiniz. Bazılarında ise birlikte yaşayamayacağınız kadar farklı istekleriniz vardır.

Biriniz çocuk ister, diğeriniz istemez. Biriniz tek eşli ilişki ister, diğeriniz bunu kabul etmez. Biriniz aynı şehirde düzen kurmak ister, diğeriniz taşınmaya kararlıdır.

Bunları yalnızca iletişim tekniğiyle ortadan kaldıramazsın.

Konuşmanın amacı her seferinde istediğini kabul ettirmek değildir. Bazen konuşarak anlaşamayacağınızı öğrenirsin. Bu da değerlidir; yıllarını belirsiz bir ihtimale yatırmanı engeller.

Birini kaybetmemek için temel isteğinden vazgeçip sonra bunun hesabını ilişki boyunca sormak, baştan dürüst davranmaktan daha yıpratıcı olabilir.

Doğayı anlamak, davranışın sorumluluğunu kaldırmaz

İlişkileri evrimsel yaklaşımlarla inceleyebilirsin. Fakat bir davranışa açıklama aramakla onu haklı çıkarmak farklı şeylerdir.

“Erkek doğası böyle” diyerek verdiğin sözü çiğnemeni açıklayamazsın. “Kadın doğası böyle” diyerek yalanı veya sömürüyü kaçınılmaz sayamazsın.

Aynı şekilde kıskançlık, reddedilme ve ayrılık tehdit veya şiddete hak kazandırmaz. Karşındaki insanın senden ayrılma hakkı vardır. Senin de vardır.

Bir açıklama seni kendi davranışından sorumlu olmaktan çıkarıyorsa, o açıklamayı neden bu kadar sevdiğini sorgula.

İlişkiyi kazanmak ne demek?

Her tartışmada son sözü söylemek, karşı tarafı sürekli peşinden koşturmak veya daha az umursayan kişi olmak mı?

Bunları başarı sayıyorsan bir noktada istediğin ilişkinin kendisini kaybedebilirsin.

Benim için asıl mesele, kendi çıkarlarını görebilmek ve karşındaki insanın çıkarlarını da hesaba katabilmektir. Birlikte kurduğunuz şey ikinize de iyi geliyor mu? Bedelleri sürekli aynı kişi mi ödüyor? Verilen sözlerin arkasında duruluyor mu?

İyi niyetli ol ama saf olma. Kendi isteklerini küçümseme. Karşı tarafın isteğini de yok sayma.

Erkek doğası ve kadın doğası üzerine düşünürken sonunda somut ilişkiye dönmen gerekiyor. Önünde iki soyut kategori değil, sen ve seçtiğin insan varsınız.

Çıkarlar bazen çatışır. Bunu görmezden gelmek seni korumaz. Ama her ilişkiyi savaş alanına çevirmek de akıllıca değildir.

Ne istediğini bil, davranışları izle ve gerektiğinde ayrılabilecek kadar kendi hayatının arkasında dur.