Erkek Doğası Üzerine

Erkek doğasını yalnızca kahramanlık hikâyeleriyle anlatamazsın. Sadece saldırganlık ve kötülük üzerinden de anlayamazsın.

Bir erkek yıllarca çalışıp bir şey inşa edebilir. Aynı adam öfkesine yenilip kurduğu düzeni dağıtabilir. Büyük hedeflerinden bahsederken günlerini hiçbir şey yapmadan geçirebilir. Özgürlük istediğini söylerken kendi zevklerinin esiri olabilir.

Bu yazıda erkek hayatını dört başlık üzerinden ele alacağım: Yapıcılık, yıkıcılık, tembellik ve hedonizm.

Bunlar bütün erkekleri açıklayan bilimsel bir sınıflandırma değil. Erkeklerin davranışlarını ve kendi hayatımızdaki çelişkileri düşünmek için kullandığım bir çerçeve.

Asıl mesele hangi eğilimin sende bulunduğu değil. Hepsinden bir parça bulunabilir. Mesele, hangisini beslediğin ve bunun seni nereye götürdüğü.

1. Yapıcılık: Ortaya bir şey koymak

Yapıcı olmak, zamanını ve becerilerini kalıcı bir sonuca dönüştürmektir.

Bir iş kurmak, meslek öğrenmek, eser üretmek, bir problemi çözmek veya çocuğuna emek vermek bunun farklı biçimleridir. Hepsi manşet olacak işler değildir. Bazen bozulan bir şeyi tamir etmek, verilen sözü tutmak ve evin düzenini sürdürmek de yapıcılıktır.

Zor tarafı, karşılığının çoğu zaman hemen gelmemesidir.

Bir beceride iyi olmak için kötü olduğun döneme katlanırsın. Yazdığını beğenmezsin, yaptığın iş hata verir, ilk girişimin beklediğin sonucu getirmez. Buna rağmen devam etmen gerekir.

Yapıcılık biraz da bu sıkıntıyı taşıyabilmektir. Sürekli heyecan duymadan çalışabilmek.

Statü istemekle değer üretmek aynı şey değil

Saygı görmek, para kazanmak ve çekici bulunmak isteyebilirsin. Bunlar seni harekete geçirebilir.

Ama yalnızca sonucu isteyen adamla o sonucu oluşturacak işi yapan adam farklıdır.

Birisi başarılı görünmenin yollarını arar. Diğeri gerçekten bir konuda iyi olmaya çalışır. Birisi alkış gelmeyince bırakır. Diğeri yaptığı işin eksiklerini düzeltir.

Kendine sorman gereken soru şu: Kimse görmese de üzerinde çalışacağın bir şey var mı?

Her motivasyonun dışarıdan geliyorsa, dışarıdaki ilgi kesildiğinde çalışma isteğin de kesilebilir.

Sorumluluk için evlenmeyi bekleme

Aile kurmak insana ciddi sorumluluklar getirebilir. Fakat evlilik otomatik olarak karakter kazandırmaz. Bekâr olmak da bir erkeği amaçsız veya faydasız yapmaz.

Kendi hayatının sorumluluğunu bugün alabilirsin.

Paranı nasıl harcadığın, işini nasıl yaptığın, yaşadığın yeri nasıl tuttuğun ve insanlara nasıl davrandığın bunun parçalarıdır. Başkasının seni düzene sokmasını bekliyorsan hâlâ kendi hayatının yönetimini devretmeye çalışıyorsun.

2. Yıkıcılık: Gücü zarar vermeye harcamak

Erkeğin karanlık tarafını romantikleştirmeye gerek yok. Tehdit etmek, zor kullanmak, aşağılamak ve öfkeyle zarar vermek güç gösterisi gibi sunulabilir.

Ama bir şeyi parçalayabilmek, onu kurabilecek yeterliliğe sahip olduğunu göstermez.

Yıllarca kurulmuş bir ilişkiyi tek gecede mahvedebilirsin. Bir öfke anında işini, özgürlüğünü veya başkasının hayatını tehlikeye atabilirsin. Sonra bunun bedelini yıllarca ödersin.

Bu yüzden yıkıcılığı yalnızca fiziksel şiddet olarak düşünme. İntikam uğruna kendi geleceğini yakmak da yıkıcılıktır. Her anlaşmazlığı bir üstünlük savaşına çevirmek de.

Rekabet seni geliştiriyor mu, tüketiyor mu?

Rekabetin yapıcı bir tarafı olabilir. Senden iyi birini görür, eksiklerini fark eder ve çalışırsın.

Fakat başkasının başarısını yalnızca hakaret gibi algılıyorsan başka bir yere gidiyorsun. Onun seviyesine ulaşmak yerine onu aşağı çekmeye uğraşıyorsun.

Dedikodu yapıyorsun, açık arıyorsun, küçümsüyorsun. Bütün bunlarla meşgulken kendi işin yerinde sayıyor.

Rakibine duyduğun öfke, senin yeterliliğinin yerine geçmez.

Reddedilmek kimse üzerinde hak yaratmaz

İlişki yaşamamak, terk edilmek veya aldatılmak ağır gelebilir. Fakat bunlar şiddetin kaçınılmaz sebebi ya da mazereti değildir.

Bir kadının seni istememesi, onun üzerinde hak kazandırmaz. Birlikte olmuş olmanız da hayatını kontrol etme yetkisi vermez.

“Kendimi kaybettim” dediğin noktaya gelmeden önce davranışının sorumluluğunu alman gerekiyor. Gücünü yalnızca sana karşılık veremeyecek insanlara gösterebiliyorsan bununla övünecek bir şey yok.

3. Tembellik: Hayatını sürekli ertelemek

Dinlenmekle tembellik aynı şey değildir. Çalışan, yorulan ve sorumluluk taşıyan insanın dinlenmeye ihtiyacı vardır.

Benim burada eleştirdiğim şey, yapabileceğin işleri sürekli erteleyip sonra hayatından şikâyet etmendir.

Bir hedefin vardır ama hiç başlamazsın. Başlamak için motivasyon beklersin. Motivasyon gelince de uygun zamanı beklersin. Aylar geçer, sen hâlâ hazırlık yapıyorsundur.

Sonunda hareketsizliğine bir kimlik bulursun: “Ben böyleyim.”

Belki de böyle değilsin. Belki yalnızca aynı alışkanlığı uzun zamandır tekrar ediyorsun.

Kolay eğlence bütün gününü kaplıyorsa

Bilgisayar oyunu, video, sosyal medya ve diğer eğlenceler hayatında yer alabilir. Sorun, bunların bütün boşluğunu doldurup yapmak istediğin şeylere sürekli engel olmasıdır.

Bir saat dinlenmek için oturursun, gece biter. Ertesi gün aynı şey olur. Haftanın sonunda neden hiçbir şeye zaman bulamadığını anlatırsın.

Burada kendine dürüst ol. Gerçekten zamanın mı yok, yoksa zamanının çoğunu başka şeylere mi veriyorsun?

Porno kullanımının hayatındaki yerini de bu açıdan değerlendirebilirsin. Kontrol etmekte zorlandığın bir alışkanlık varsa bunu yalnızca irade gösterisine veya gün sayma yarışına çevirmeden ele almak gerekir. Bu konuyu NoFap ve özdenetim yazısında ayrıca anlattım.

Küçük işi küçümseme

Hayatını düzeltmek için her sabah savaşçı gibi uyanman gerekmiyor.

Bazen yapman gereken şey masaya oturup yarım saat çalışmak. Bekleyen aramayı yapmak. Odayı toplamak. Başvuru göndermek. Başladığın işi bitirmek.

Büyük laflar günlük davranışların yerine geçmiyor. Kendin hakkında anlattığın hikâyeye değil, son bir haftada yaptıklarına bak.

4. Hedonizm: Haz hayatında ne kadar yer tutuyor?

Keyif almak yanlış değil. Güzel yemek, seyahat, cinsellik, müzik ve eğlence hayatın değerli parçaları olabilir.

Benim eleştirdiğim şey zevk alman değil; başka hiçbir şeye tahammül edemez hâle gelmen.

Sıkıldığın anda kaçıyorsan, her zorlukta bırakıyorsan ve bütün kararlarını o an iyi hissetmeye göre veriyorsan, uzun vadede istediğin hayatı kurmak zorlaşır.

Çünkü bazı iyi şeylerin başlangıcı keyifli değildir. Öğrenirken zorlanırsın. Çalışırken yorulursun. Bir ilişkiyi sürdürürken yalnızca eğlenmez, emek de verirsin.

Özgürlük sorumluluktan kaçmak mı?

“Ben keyfime bakıyorum” demek kolaydır. Fakat keyfinin bedelini sürekli başka insanlar ödüyorsa orada bir sorun vardır.

Verdiğin sözleri tutmuyor, ortak yükümlülüklerini başkasına bırakıyor veya insanları yalnızca işine yaradıkları sürece yanında tutuyorsan bunun adı özgürlükle açıklanamaz.

Nasıl bir hayat istediğine karar verebilirsin. Evlenmeyebilirsin, çocuk istemeyebilirsin, farklı bir yaşam düzeni kurabilirsin. Ama yaptığın seçimlerin bedelini de taşıman gerekir.

Bu dört eğilimi kendi hayatında nasıl görürsün?

Son zamanlarda ne ürettin? Neye zarar verdin? Neyi sürekli erteliyorsun? Hangi zevkin bedeli artık aldığın keyiften büyük?

Bu sorulara dürüst cevap vermek, kendine “alfa” veya “güçlü erkek” demekten daha faydalıdır.

Yapıcı tarafını beslemek için somut bir iş seç. Yıkıcı davranışlarını fark ettiğinde onları karakterinin vazgeçilmez parçası diye savunma. Ertelediğin işi küçültüp başla. Eğlencene de hayatını yutmayacak bir yer aç.

Erkekliğini sürekli kanıtlamak zorunda olduğun bir gösteriye çevirme. Bir konuda yeterli ol, sözünün arkasında dur ve sonuçların sorumluluğunu al.

Gücün başlangıcı da burada: Kendi hayatında ne yaptığını görmek ve değiştirebileceğin şeye elini atmak.

Sadece tüketen, öfkelenen ve şikâyet eden adam olmak kolay. Ortaya bir şey koymak daha zor.

Zor olanı yapmaya değer bulduğun bir hayat kur.