İş, para, ilişkiler, alışveriş, aile meseleleri ve gelecek planları…
Bunlar günlük hayatın önemli parçaları. Fakat bütün düşüncelerin bunların etrafında dönüyorsa, bir süre sonra dünyayı yalnızca kendi başına gelen olaylardan ibaret görmeye başlayabilirsin.
Kim mesaj attı? Kim daha çok kazanıyor? Hangi arabayı alacaksın? Arkadaşın senin hakkında ne söyledi? Bir sonraki tatilde nereye gideceksin?
Bunları konuşmakta sorun yok. Benim itirazım, hayatının tamamını bunların kaplamasına.
Günlük hayatı aşabilmek derken kastettiğim şey; kendi gündeminin dışına çıkabilmek, merak etmek ve hemen bir çıkar sağlamasa da bir meseleyi anlamaya çalışmak.

Günlük sorunlarını küçümsemiyorum
Kiranı ödemekte zorlanıyorsan, işini kaybettiysen veya ailende ciddi bir sorun varsa bunlarla ilgilenmen gerekiyor.
“Bunları bırak, felsefe düşün” demek kolaycılık olur.
İnsanın zamanı ve dikkati sınırsız değil. Ağır sorumluluklar altında düşünmeye alan açmak da zorlaşabilir.
Ama bazı sorunları çözmekle aynı sorunları durmadan zihninde çevirmek farklıdır.
Bir borcun varsa ne yapacağını planlamak işe yarar. Bütün akşam aynı öfkeyi tekrar anlatmak ise her zaman yeni bir çözüm getirmez.
Hayatında yalnızca sorunların değil, merak ettiğin şeylerin de bulunmasını istiyorum. Çünkü sürekli sıkıntı yönetmek, yaşamanın tek biçimi olmak zorunda değil.
Konuşmaların hep aynı yere mi dönüyor?
Bir arkadaş grubunda saatlerce araba konuşabilirsiniz. Başka bir gün ilişkiler, futbol veya iş gündeme gelebilir.
Bunların hiçbiri tek başına insanı yüzeysel yapmaz. Bir konuyu nasıl konuştuğun da önemlidir.
Araba hakkında yalnızca kimin daha pahalısına sahip olduğunu mu tartışıyorsun? Yoksa tasarımını, üretimini veya şehir hayatındaki yerini de merak ediyor musun?
İlişkiler hakkında yalnızca kimin kiminle birlikte olduğunu mu anlatıyorsun? Yoksa insanların neden farklı beklentiler taşıdığını anlamaya mı çalışıyorsun?
Aynı konunun içinde bile farklı derinlikler bulunabilir.
Mesele konuşmalarına birkaç filozof adı serpiştirmek değil. Bir adım daha ileri soru sorabilmek.
“Neden?” sorusunu yeniden sormak
Alıştığın açıklamalar zamanla otomatikleşir.
“İnsanlar böyledir.”
“Bizim toplumda böyle yapılır.”
“Erkek adam bunu yapmaz.”
Bunları duyduğunda bazen düşünme biter. Çünkü cümle bir açıklama gibi görünür.
Ama gerçekten ne anlatıyor?
Hangi insanlar? Hangi koşullarda? Bu davranış her yerde mi var? Farklı örnekler neden ortaya çıkıyor?
Soru sormak, her şeye karşı çıkmak değildir. Bir iddiayı anlamak için biraz daha uğraşmaktır.
Sana verilen cevabı hemen reddetmek zorunda değilsin. Ama yalnızca kendinden emin söylendiği için kabul etmek zorunda da değilsin.
Merakın hemen para kazandırması gerekmiyor
Bir şeyi öğrenmek istediğinde ilk soru bazen şu oluyor: “Bu ne işime yarayacak?”
Pratik fayda önemlidir. Ben de bilginin hayatta kullanılmasını önemserim. Fakat her merakını anında kazanca çevirmek zorunda değilsin.
Bir resmin neden seni etkilediğini merak edebilirsin. Bir toplumun geçmişini öğrenmek isteyebilirsin. Bir yıldızın nasıl oluştuğunu veya bir düşünürün neyi tartıştığını araştırabilirsin.
Bunların sonunda ürün çıkarmak, para kazanmak veya kendini birisine ispatlamak gerekmiyor.
Bilmenin kendisi de keyif verebilir.
Hayatın bütün zevklerini tüketmek ve sahip olmak üzerinden kurarsan bu tarafı kaçırırsın. Mutsuzluk ve tüketim çılgınlığı üzerine yazıda ele aldığım meselelerden biri de bu.
Düşünmeye zaman ayırmakla boş vakit geçirmek aynı değil
Telefonu eline alıp iki saat içerik izlemekle bir konuyu iki saat incelemek aynı deneyim olmayabilir.
İlkinde bir görüntüden diğerine geçersin. İkincisinde aynı sorunun üzerinde kalman gerekir.
Bazen anlamadığın bir paragrafı yeniden okursun. Bir kavramı araştırırsın. Fikrini değiştiren bir ayrıntıyla karşılaşırsın.
Bu süreç her an eğlenceli olmayabilir. Sabır ister.
Her boşluğunu yeni bir uyarıcıyla dolduruyorsan, kendi düşünceni takip edecek alan bırakmıyor olabilirsin. Arada hiçbir şey açmadan yürümek, not almak veya bir metnin başında kalmak da bir seçenek.
Başlangıç için bütün gününü ayırman gerekmiyor. Gerçekten ilgilendiğin bir soruya düzenli zaman vermen yeterli.
Entelektüel görünmek başka, öğrenmek başka
Bir insan sürekli bilimden veya felsefeden bahsedip yine de hiçbir şeyi dikkatle incelemiyor olabilir.
Birkaç alıntı ezberleyip her tartışmada kullanmak seni otomatik olarak düşünür yapmaz. Bir kitabı bitirmek de onu anladığını garanti etmez.
Okuduğun şeyi kendi cümlelerinle açıklayabiliyor musun? Hangi soruya cevap verdiğini biliyor musun? Nerede yetersiz kaldığını görebiliyor musun?
Bunlar daha iyi ölçüler.
Gündelik konuşmaları küçümseyip yalnızca kendini üstün hissetmek için “derin konulara” sığınıyorsan, burada da bir gösteriş olabilir.
Mental mastürbasyon yalnızca motivasyon tüketmekte ortaya çıkmaz. Düşündüğünü sanıp aynı cümleleri tekrarlamakta da kendini gösterebilir.
Çevrende nasıl konuşmalar var?
Seni yalnızca onaylayan değil, merakını artıran insanlarla da vakit geçir.
Birisinin yaptığı işi nasıl öğrendiğini dinle. Okuduğu bir kitabı neden beğenmediğini sor. Bilmediğin bir konuda soru sormaktan utanma.
İyi sohbet her zaman aynı fikirde olmak değildir. Bazen bir ayrıntının üzerinde durmak, bazen de “Bunu bilmiyorum” diyebilmektir.
Fakat her buluşmayı seminere çevirmeye de gerek yok. Arkadaşlarınla saçmalayabilir, gülebilir ve günlük meseleleri konuşabilirsin.
Hayatında bunların yanında başka bir alan da bulunsun istiyorum. Herkesin aynı dedikoduyu tekrar ettiği bir çevrenin dışına zaman zaman çıkabil.
Günlük hayatı aşmak, hayatından kaçmak olmasın
Burada başka bir tuzak var.
Büyük sorularla ilgilenirken küçük sorumluluklarını tamamen bırakabilirsin. İnsanlığın geleceğini tartışırken kendi verdiğin sözü tutmayabilirsin. Hayatın anlamını araştırırken çözebileceğin bir işi aylarca erteleyebilirsin.
Bunu da derinlik sayma.
Düşünmekle yaşamak birbirinin rakibi olmak zorunda değil. Günlük hayatın içindeki deneyimlerin sorularını besleyebilir. Öğrendiklerin de günlük seçimlerini değiştirmeni sağlayabilir.
Ama her teoriyi kendi hayatına uygulamak veya her soruya hemen nihai cevap bulmak zorunda değilsin.
Bazı konular uzun süre açık kalabilir.
Bir soruyla başla
Merak ettiğin bir konu seç. Çok geniş olmasına gerek yok.
“İnsan doğası nedir?” yerine “İnsanlar neden gruplarının görüşünü savunurken bu kadar sertleşiyor?” diye başlayabilirsin.
Bir kaynak oku. Anlamadığın kavramları not et. Farklı açıklamalara bak. İlk cevabı bulduğunda araştırmayı hemen bitirme.
Zamanla soruların da değişebilir. Başta önemli sandığın bir şeyin daha karmaşık olduğunu görebilirsin.
Bunun seni rahatsız etmesine gerek yok. Öğrenirken bazı kesinliklerini kaybetmen mümkündür.
İşini yap, ilişkilerini yaşa, eğlen. Ama bütün ömrünü yalnızca bir sonraki alışveriş, mesaj veya maaş artışı arasında geçirme.
Dünyada senin bugünkü gündeminden daha geniş şeyler var. Biraz da onları merak et.
En çok satan ürünler
Flört Etme Sanatı E-Kitap
Orijinal fiyat: 1.700,00₺.799,90₺Şu andaki fiyat: 799,90₺.Tüm E-Kitaplar
Orijinal fiyat: 7.000,00₺.3.249,90₺Şu andaki fiyat: 3.249,90₺.VIP Grup Üyeliği (1 Aylık)
Orijinal fiyat: 8.000,00₺.4.000,00₺Şu andaki fiyat: 4.000,00₺.Arsız-Komik Tekniği E-Kitap
Orijinal fiyat: 1.700,00₺.799,90₺Şu andaki fiyat: 799,90₺.Etkili Mesajlaşma E-Kitabı
Orijinal fiyat: 2.000,00₺.999,90₺Şu andaki fiyat: 999,90₺.




