Özgüven ve Ego Arasındaki Fark: Deneyim Paradoksu

Özgüven kazanmak için deneyime ihtiyacın olduğunu düşünüyorsun. Ama deneyim kazanmak için önce özgüvenli olmayı bekliyorsun.

Sonuç: Başlayamıyorsun.

Yeni bir ortama girmek, bir topluluk önünde konuşmak veya beğendiğin kadınla tanışmak istiyorsun. Fakat önce kendini tamamen hazır hissetmen gerektiğine inanıyorsun.

Hazır hissetmediğin için erteliyorsun. Ertelediğin için yeni bir deneyimin olmuyor. Bu da başlangıçtaki düşünceni güçlendiriyor:

“Ben zaten bunları yapabilen bir adam değilim.”

Bu yazıda ele almak istediğim paradoks burada başlıyor. Kendine güvenmekle deneyim kazanmak birbirini destekleyebilir. Ama bu süreci başlatmak için kusursuz bir başlangıç güvenine ihtiyacın yok.

Sonsuz özgüvenle neyi kastediyorum?

“Sonsuz özgüven” ifadesini hiçbir zaman korkmayan, üzülmeyen veya kendinden şüphe etmeyen bir insanı anlatmak için kullanmıyorum.

Böyle bir beklenti koyarsan normal bir tereddüdü bile başarısızlık saymaya başlarsın.

Benim kastettiğim, belirli bir sonuç kötü gittiğinde kendine duyduğun güveni tamamen kaybetmemendir. Yapamadığın bir şey olduğunda öğrenmeye, düzeltmeye veya yeniden denemeye açık kalabilmendir.

“Bunu kesin başaracağım” demek kadar, “Başaramazsam ne yapabileceğime bakarım” diyebilmek de önemlidir.

Çünkü her sonucu kontrol edemezsin. Fakat bir sonuçla karşılaştığında kendine nasıl davranacağını ve ardından hangi adımı atacağını geliştirebilirsin.

Deneyim paradoksundan nasıl çıkarsın?

Yüz kişilik bir topluluğa konuşmak seni çok zorluyorsa, başlamanın tek yolu doğrudan o sahneye çıkmak olmayabilir.

Önce küçük bir grupta fikrini söyleyebilirsin. Kısa bir sunum hazırlayabilir veya bildiğin bir konuyu birkaç kişiye anlatabilirsin.

Kadınlarla tanışırken de benzer bir yaklaşım kullanabilirsin. İlk hedefini kusursuz bir konuşma yapmak olarak belirlemek yerine, uygun bir ortamda kısa bir iletişim başlatmaya odaklanırsın.

Burada güvenle deneyim birlikte ilerler.

Bir adım atarsın. Nasıl hissettiğini ve ne olduğunu görürsün. Bir şey öğrenirsin. Sonraki adımı buna göre seçersin.

Her deneyimin olumlu geçmesi gerekmez. Olumsuz bir deneyimden de hangi davranışını değiştirebileceğini öğrenebilirsin.

Kendine inanmak, bilmediğini yok saymak değildir

Bir konuda deneyimsizsen bunu kabul etmek özgüvensizlik değildir.

“Bu işi henüz bilmiyorum” diyebilirsin. Sorun, bunun devamına otomatik olarak “O yüzden öğrenemem” eklemendir.

Kendine güvenmek, yeterliliğini abartmak zorunda olmak değildir. Hangi noktada desteğe, bilgiye veya daha fazla pratiğe ihtiyacın olduğunu görmek de sağlam bir duruştur.

Bilmeyen ama öğrenmeye açık bir adam ilerleyebilir. Her şeyi bildiğini göstermeye çalışan adam ise aynı hatayı korumak için uğraşabilir.

Ego meselesi burada devreye giriyor.

Özgüven ve ego arasındaki fark nedir?

Bu yazıda ego derken, insanın sürekli üstün görünme ve kendi imajını koruma ihtiyacını kastediyorum.

Özgüvenli bir duruşta hata yapabilirsin. Egonu korumaya çalışırken hata yaptığının görülmesine tahammül edemeyebilirsin.

Özgüvenli bir duruşta bilmediğini söyleyebilirsin. İmajını korumaya çalışırken biliyormuş gibi davranabilirsin.

Bir eleştiri geldiğinde aradaki fark daha açık görünür.

“Bu yaptığın işte şu eksik var” denildiğinde, özgüvenin varsa söylenene bakabilirsin. Haklı mı? Düzeltebileceğin bir şey var mı?

Bütün derdin iyi görünmekse eleştiriyi doğrudan kişiliğine saldırı gibi algılayabilirsin. Konuyu anlamak yerine kendini savunmaya başlarsın.

Dışarıdan iki adam da kendinden emin görünebilir. Fark, işler istedikleri gibi gitmediğinde ortaya çıkar.

Reddedilmeyi kişisel saldırıya dönüştürme

Bir kadını beğendin ve görüşmek istedin. O istemedi.

Canın sıkılabilir. Ama buradan onun seni aşağıladığı veya değerini anlamak zorunda olduğu sonucuna geçme.

Egosunu korumaya çalışan adam bazen hemen karşı tarafı küçültür:

“Zaten çok da güzel değildi.”

“Kendini ne sanıyor?”

“Benim gibisini bulamaz.”

Bunları söylemek sonucu değiştirmez. Yalnızca yaşadığın hayal kırıklığını bir üstünlük gösterisine çevirebilir.

Daha sağlam bir karşılık basittir: İsteğini ifade ettin, cevabı duydun ve kabul ettin.

Her reddedilmede gülmek veya hiç etkilenmemiş görünmek zorunda değilsin. Karşı tarafı cezalandırmadan, kendine de hakaret etmeden devam edebilmen önemlidir.

Başarılarından güç al ama bütün değerini onlara bağlama

Bir işi başarmak kendine güvenmeni destekleyebilir. Emek verip bir beceri kazandığında yapabildiklerini görürsün.

Bunda yanlış bir şey yok.

Fakat kendine saygını yalnızca son başarına bağlarsan işler kötü gittiğinde zeminin kolayca sarsılabilir.

İşin iyi giderken değerlisin, gitmediğinde değersizsin. İlgi gördüğünde güçlüsün, cevap alamadığında yetersizsin.

Böyle bir düzende sürekli yeni bir kanıt toplamak zorunda kalırsın.

İçsel özgüven açısından koruman gereken ayrım budur: Sonuçlarını değerlendir, ama insan olarak değerini her sonuçta yeniden oylamaya açma.

Egonu azaltmak, herkese boyun eğmek değildir

Eleştiriye açık olmakla her söyleneni kabul etmek farklıdır.

Birisi seni küçümsüyor olabilir. Yaptığın işe dair bilgisi olmadan konuşabilir veya kendi öfkesini sana yöneltebilir.

Bunları dinlemek zorunda değilsin. Sınırını söyleyebilir, itiraz edebilir veya konuşmadan ayrılabilirsin.

Önemli olan neyi koruduğunu bilmendir.

Kendi sınırını mı koruyorsun, yoksa herkesin seni güçlü görmesini mi sağlamaya çalışıyorsun?

Bazen bir tartışmayı uzatmamak daha sağlam bir karardır. Her insana kendini kabul ettirmek gibi bir görevin yok.

Pozitiflik, her şeyi güzel göstermek değildir

Benim özgüven anlayışımda pozitif yaklaşımın önemli bir yeri var. Fakat bu, olumsuz bilgiyi reddetmek anlamına gelmiyor.

Bir yöntem çalışmıyorsa çalışmıyordur. Bir hata yaptıysan yaptın. Bir insan seninle görüşmek istemiyorsa bunu göreceksin.

Pozitif taraf, buradan sonra ne yapabileceğine bakabilmendir.

Sonsuz pozitiflik yaklaşımında da anlattığım gibi, kötü hissettiğin için kendi hayatını tamamen bırakman gerekmiyor.

Duygunu kabul edebilir ve yine de küçük bir adım atabilirsin.

Kendini kanıtlamaktan öğrenmeye geç

Yeni bir deneyime girerken yalnızca başarılı görünmeye çalışırsan hataları saklamak istersin.

Öğrenmeye odaklandığında ise hatayı fark etmek işine yarar.

Bir konuşmada çok mu açıklama yaptın? Bir işte hazırlığın mı eksikti? Bilmediğin bir konuda tahminini gerçek gibi mi sundun?

Bunları görmek seni küçültmez. Bir sonraki davranışını daha bilinçli seçmeni sağlar.

Benim yıllar içinde önemini daha fazla anladığım şeylerden biri buydu: Kendi içimde başladığını düşündüğüm değişimin, günlük davranışlarımda da karşılığı olması gerekiyordu.

Kendine inan. Ama kendini yanıltma.

Eksiklerini gör. Ama onları kendine hakaret etmek için kullanma.

Başlamak için tamamen hazır hissetmeyi bekleme. Yapabileceğin bir adımı seç, deneyim kazan ve öğrendiklerinle devam et.